|
SICAK
HAVADA BETON DÖKÜMÜ VE BAKIMI
;
Günümüzde beton en yaygın biçimde
kullanılan bir yapı malzemesidir.Gelecekte de en çok
kullanılan,en ekonomik yapı malzemesi olma özelliğini
sürdürecektir.
Bu önemli yapı malzemesinin iyi bir
şekilde elde edilmesi, kendisini teşkil eden malzemeler kadar
üretim,döküm.yerleştirme,bakım şartlarını ve bunların
denetimlerine de bağlıdır.Bu da ancak şantiyede bazı
şartların yerine getirilmesi ve mevcut şartların en iyi
şekilde değerlendirilmesi ile sağlanır.Beton
kurumamalı,donmamalı ve sarsıntıya uğramamalıdır.
Beton dökümü için en elverişsiz ortam
yüksek ısıdaki kuru ortamdır.Sıcak hava düşük nemi de
beraberinde getirir.Sıcak havalarda beton yüzeyindeki suyun
buharlaşması plastik
rötreye ve farklı oturmalara yol
açar.Yeni sertleşen beton çok naziktir;özenle korunması
gerekir.Dökümü izleyen kısa bir süre içinde yüzeyde su
birikir ve hızla buharlaşır.Buharlaşan suyun terleyen sudan
fazla oluşu yüzeyde gerilmelere ve sonuçta betonun
çatlamasına sebep olur.
Diğer taraftan beton çökerken iri
agrega ve donatı engeline rastlar ve farklı oturma bu
engeller üzerindeki betonu çatlatır.Beton yerleştikten sonra
yüzeydeki suyun buharlaşma hızı ortamın sıcaklığına,nem
oranına ve rüzgar hızına bağlıdır.Kürün amacı çimento
hamurundaki suyun boşluklarının hidratasyon ürünlerinin
doldurulmasına kadar betonu suya doygun ve doyguna yakın
halde tutmaktır.Beton numunelerinin laboratuarda 21 derece
sıcaklıkta % 100 nemli bir ortamda 28 günde nispi olarak
basınç dayanımının % 100'üne aynı ortam içinde 180 günde % 130'una
ulaştığı ,buna karşılık açık havada 28 günde ancak % 55' te
kaldığı gözlenmiştir.
1. Betonun son ulaştığı dayanım hiç bir
zaman 21 derecede dökülen ve kür uygulanan betonunkine
ulaşmaz.
2. Sertleşme esnasında yüksek ısıda
çatlama eğilimi daha çoktur.Ancak kuru rüzgarlı bir havada
beton sıcaklığı yüksek,ortam sıcaklığı düşükse buharlaşma
hızı fazlalaşır.
3. Beton ısısı,yüksek ise karışım suyu
ihtiyacı ve koruma esnasında büzülme artar.Beton
dayanımlarını etkileyen ilave faktörler
1-Çevre Nemi 2-Ortam ısısı 3-Rüzgar hızı 4-Beton ısısı 5-Kür
şartları
,olarak
sıralanabilir. |
 |
Sıcak Havada Beton dökümünde
alınacak tedbirler ;
1. Özellikle donatının
sık olduğu yerlerde ısı iletkenliği yüksek beton kalıbı
kullanılmamalıdır.
2. Beton dökümüne başlamadan uygulama planı ile
ilgili ön hazırlıklar tamamlanmalı,gerekli önlemler hemen
uygulanmak üzere hazır olmalıdır.
3. Beton dökümüne başlamadan kalıp ve donatı mutlaka
ıslatılmalıdır.Beton zemine dökülüyorsa beton suyunun zemin
tarafından emilmemesi için zemin önceden sıkıştırılmalı ve
tesviye edilip mutlaka ıslatılmalıdır.
4. Betonun yerleştirmesi işlemi daha çok
personelle,mümkün olan en kısa zamanda iyi bir vibrasyon
işlemi ile yapılmalı, gece beton dökümü tercih edilmelidir.
5. Beton hazırlanmasından itibaren en fazla 120
dakika içinde yerine yerleştirilmelidir.Gerektiğinde
geciktirici katkı konularak bu süre uzatılabilir.İnşaat
mahallinde 1m3 betona ilave edilecek 10 litre su, basınç
dayanımında % 8 mertebesinde bir azalmaya sebep olacaktır.
6. Betonu yerleştirdikten sonra mastar yapılıp
bırakmalı yüzey parlaklığı kaybolup üzerinde gezinildiğinde
(ayak izi birkaç milimetre olduğunda) tahta mala ile
düzeltme yapılmalı,çatlaklar kapatılmalıdır.
7. Beton yüzeyi zarar görmeyecek hale geldiğinde
(mastar çekildikten yaklaşık 20 dakika sonra) mümkün olan
her yere su püskürtülüp beton yüzeyi ıslak tutularak kür
uygulanmalıdır.Bu konu yerleştirmeden sonraki ilk 24 saat
içinde çok önemlidir.Bütün beton yüzeyleri ıslak tutulmalı
ve bu uygulama kesintisiz yapılmalıdır.
8. Kalıplanmamış yüzeylerde sıcak hava ve rüzgar
etkisi ile kuruma işaretleri görülmeden betonun kendi
suyunun buharlaşmasını önlemek için su geçirmez
kağıt,plastik örtü veya kür bileşikleri
uygulanmalıdır.Polietilen örtü yatay yüzeyler kadar düşey
elemanlarda da kullanılabilir.Girinti çıkıntılara
uydurularak yapıştırılırsa hava geçirmezlik sağlar,ancak
perdahlı yüzeylerde leke bırakabilir.
9. Beton günde en az 3 defa beton kurumasına fırsat
verilmeden sulanmalı veya üstüne konulacak kum kanaviçe,
çuval, hasır gibi örtüler suyla sürekli doygun hale
getirilmelidir.Su kürü uygulandığında suyun sıcaklığı beton
sıcaklığından çok düşük olmamalıdır,aksi takdirde ısı farkı
ile yüzeyde oluşacak gerilmeler betonun çatlamasına sebep
olacaktır.
10. Sıcak havada beton prizini erken alır.Henüz priz
aşamasında iken yanına yeni dökülen betonda uygulanacak
vibrasyon önce dökülen betonun çatlamasına sebep olur.Yakın
civardaki yoğun, ağır trafik, sarsıntılar, deprem de benzer
şekilde betonunu çatlatabilir.Sıcak hava şartlarında taze ve
sertleşmiş betonun tüm özelliklerinin olumsuz yönde
etkilendiği unutulmamalıdır.
Betonda çatlama :
Genel olarak bir malzemeye çekme mukavemetini aşan bir çekme
gerilmesi uygulandığı zaman çatlama meydana
gelir.Çatlamaların çoğu genellikle betonun maruz kaldığı
aşağıdaki etkenlerin sonucu ortaya çıkmaktadır.
1.Hacim değişimi etkenleri [a.Kuruma
rötresi, b.Sürekli yükleme altında deformasyon, c.Sıcaklık
değişimiyle oluşan ısı gerilmeleri, d.Beton birleşenlerinin
kimyasal uyuşmazlığı ]
2.Gerilme etkenleri
3.Eğilme etkenleri
Yapıların proje,uygulama ve işletme
aşamasında bir sorun olarak süregelen beton çatlaklarının
oluşum nedenleri ve önlemlerine menüden
beton
çatlakları bölümünden
ulaşabilirsiniz. |